Chuyển phát nhanh tăng tốc

Các doanh nghiệp chuyển phát nhanh nội lẫn ngoại đang tăng tốc sớm để đón đầu cột mốc mở cửa hoàn toàn thị trường này vào năm 2012.

Năm 2007, ngay sau khi Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), tổng lượng hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam đã tăng 46,5%. Và chuyển phát nhanh trở thành cầu nối quan trọng cho những hoạt động xuất nhập khẩu này. Báo Bưu Điện Việt Nam còn thống kê doanh thu chuyển phát nhanh của Việt Nam tăng trưởng mạnh qua các năm, từ 34 triệu USD (2006) lên đến hơn 50 triệu USD (2007) và dự kiến đạt hơn 200 triệu USD vào năm 2010. Chưa hết, tại các đô thị, nơi tập trung nhiều doanh nghiệp, nhu cầu chuyển phát thư từ, hàng hóa rất cao với chi phí ước tính khoảng 10-100 triệu đồng/tháng/doanh nghiệp.

Những thống kê trên cho thấy, chuyển phát nhanh là ngành kinh doanh tiềm năng. Vì thế, nó đang trở thành sàn đấu của khá nhiều “võ sĩ”, từ lừng danh cho đến vô danh.

Cột mốc 2012

Theo thống kê của Sở Kế hoạch Đầu tư TP.HCM, hiện có khoảng 75 doanh nghiệp, chi nhánh doanh nghiệp và các đại lý đăng ký kinh doanh ngành nghề này. Nhưng theo nhận định của một doanh nghiệp có tiếng trong ngành, con số doanh nghiệp tham gia lĩnh vực chuyển phát nhanh đang tăng nhanh đến mức không thể thống kê được.

Trong ngành này, giữ “chiếu trên” là nhóm các đại gia trong nước và quốc tế (chiếm khoảng 80% thị phần). Nhóm trong nước gồm các công ty thuộc nhóm bưu điện như VNPost Express, Saigon Post, Viettel. Nhóm nước ngoài là 4 tên tuổi lớn DHL, FedEx, TNT, UPS hoạt động theo hình thức liên doanh, làm đại lý cho các công ty nội địa (đây là quy định chung cho các công ty chuyển phát nhanh quốc tế hoạt động tại Việt Nam). Nhóm các đại gia này có lợi thế vượt trội so với các doanh nghiệp còn lại về vốn, công nghệ và trình độ quản lý.

“Chiếu dưới” là những doanh nghiệp tư nhân Việt Nam đang tạo được uy tín trên thị trường như Tín Thành, Netco, Nasco, Hợp Nhất, 247 Express, 365 Express (chiếm khoảng 20% thị phần). Đây là nhóm doanh nghiệp có bề dày phát triển từ 3-10 năm với chiến lược rõ ràng, bộ máy gọn nhẹ nhưng không thể so được với các “ông lớn” ở trên về vốn, công nghệ và đặc biệt là mạng lưới.

Bên cạnh hai nhóm này còn có nhiều doanh nghiệp nhỏ, có vốn đầu tư hạn chế (khoảng dưới 200 triệu đồng), phần lớn trong tình trạng khan vốn, quản lý nghiệp dư, chiếm thị phần rất nhỏ. Các doanh nghiệp này liên tục được thành lập và rồi bị “xóa sổ”. Vì vậy, bài viết này chỉ đề cập đến hai nhóm chính đang chiếm lĩnh hầu như toàn bộ thị trường ở trên.

Hai nhóm này hoạt động ở cả 2 thị trường chuyển phát nội địa và quốc tế (trong khi nhóm các doanh nghiệp nhỏ chỉ phát triển manh mún ở thị trường nội địa). Một số dịch vụ cơ bản của các doanh nghiệp này gồm chuyển phát nhanh thông thường (thời gian toàn trình từ 4-48 giờ), chuyển phát nhanh hẹn giờ, chuyển phát nhanh trong ngày, chuyển phát nhanh hỏa tốc, chuyển phát nhanh đảm bảo (giống chuyển phát hẹn giờ hay hỏa tốc nhưng mức cước vận chuyển cao hơn và được đền bù nếu xảy ra sự cố), chuyển phát hàng hóa bằng đường bộ (các hàng hóa không ràng buộc về mặt thời gian vận chuyển) và chuyển phát hàng nhạy cảm.

Tỉ lệ thị phần 80/20 giữa 2 nhóm này đang được dự báo sẽ thay đổi mạnh sau ngày 11.1.2012, thời khắc mở cửa hoàn toàn thị trường bưu chính viễn thông, trong đó có ngành chuyển phát nhanh, theo cam kết của Việt Nam khi gia nhập WTO. Theo đó, các công ty chuyển phát nhanh nước ngoài được phép thành lập công ty 100% vốn tại Việt Nam, giành quyền cạnh tranh trực tiếp với các doanh nghiệp trong nước ở cả mảng nội địa lẫn quốc tế. Đó cũng là lý do từ đầu năm 2009 đến nay, thị trường chuyển phát nhanh đang trở nên rất sôi động, chuẩn bị cho chặng đua mới.

Tăng tốc trên đường đua nội địa

Ở đường đua này, từ đầu năm 2009, nhóm “chiếu trên” đã tăng cường đầu tư. Tuy nhiên, trong lúc 4 đại gia quốc tế đã công bố những chiến thuật mới thì các các doanh nghiệp nội địa vẫn chưa tiết lộ kế hoạch cụ thể.

Đầu tiên là DHL với chiến lược “Hà Nội tiến”. DHL tồn tại dưới liên doanh DHL-VNPT Express, là liên doanh đầu tiên trong ngành chuyển phát ngay sau khi Việt Nam gia nhập WTO, trong đó DHL nắm 51% cổ phần và VNPT giữ 49%. Thế mạnh của DHL là mạng lưới tại Đông Nam Á, hiện diện tại các thành phố lớn như Bangkok, Jakarta, Kuala Lumpur, Manila, Singapore, TP.HCM, kết nối các thành phố với trụ sở châu Á của DHL ở Hồng Kông và kết nối trực tiếp hoặc gián tiếp với châu Âu, Ấn Độ và Nhật Bản.

Liên doanh DHL-VNPT Express hiện chiếm 40% thị phần chuyển phát nhanh tại Việt Nam. Tổng Giám đốc Tim Baxter đánh giá Việt Nam là thị trường tăng trưởng cao nhất của DHL với mức tăng liên tục 20%/năm. Đó cũng là lý do trong tháng 8.2009, DHL đã thiết lập một trung tâm khai thác mới tại Hà Nội, giúp Công ty phân loại các bưu kiện và sản phẩm đóng gói qua hệ thống máy phân loại hiện đại. Baxter còn cho biết, từ đây đến cuối năm 2009, lãnh đạo DHL dự kiến sẽ có thêm một khoản đầu tư mới tại Việt Nam.

Đối thủ TNT cũng không chịu thua kém khi giới thiệu dịch vụ chuyển phát nhanh khẩn cấp TNT vào cuối năm 2007. Dịch vụ này có mặt ở 7 quốc gia và vùng lãnh thổ tại châu Á là Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan, Hồng Kông, Nhật Bản và giờ đây là Việt Nam.

Đối với dịch vụ này, TNT chọn ra chuyến bay sẵn có sớm nhất để vận chuyển các chuyến hàng khẩn cấp từ Việt Nam đến bất kỳ thành phố chính nào ở Đông Nam Á chỉ trong vòng 6-16 giờ (bằng 1/4 thời gian vận chuyển thông thường), phù hợp với loại hàng công nghệ cao và công nghệ hàng không (đòi hỏi sự vận hành liên tục) và một số mẫu dược phẩm (thường nhanh hư hỏng), đòi hỏi phải được chuyển phát khẩn cấp.

Ông Onno Boots, Giám đốc Điều hành TNT khu vực Đông Nam Á, cho biết, dịch vụ này đang trở thành dịch vụ chủ lực của TNT tại Việt Nam. Ngoài ra, TNT cũng thông báo kế hoạch mở thêm 5 văn phòng tại Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Vinh, An Giang và Cà Mau, tăng số văn phòng giao dịch của TNT ở Việt Nam lên 23 chi nhánh.

Trong khi đó, dù không tiết lộ chiến lược chủ đạo sắp tới nhưng FedEx vẫn đang tự tin phát triển dựa trên các khoản đầu tư rất lớn từ năm 2008. FedEx đã đưa máy bay Airbus A310 với năng suất chuyển và phát tăng gấp 5 lần so với trước kia (tương đương 30 tấn/ngày). Ông David Carden, Giám đốc FedEx tại khu vực Đông Dương, khẳng định, FedEx sẽ tiếp tục đầu tư mạnh trong thời gian tới.

Trên một chiến tuyến khác, các doanh nghiệp “chiếu dưới” cũng đang ra sức giành lấy thị phần nội địa theo những cách riêng của mình, chẳng hạn đánh vào các thị trường “ngách” hoặc chọn chiến thuật tiếp thị du kích.

Chẳng hạn, Công ty Cổ phần Chuyển phát nhanh Nội Bài (Netco Express) nhắm vào dịch vụ chuyển phát nhanh trong lĩnh vực thương mại điện tử nội địa. Đây là dạng dịch vụ trọn gói gồm vận chuyển – phát hàng – thu tiền và chuyển tiền lại cho đơn vị bán hàng.

Netco đã nhận chuyển phát hàng ngàn cuốn Harry Potter tập 7 bằng tiếng Việt cho Vinabook, công ty kinh doanh sách trên mạng khá lớn của Việt Nam mới nổi lên thời gian gần đây. Netco cũng nhận vận chuyển hàng cho một số siêu thị (chủ yếu là sách), đồng thời đang nhắm đến các siêu thị điện thoại di động trên mạng và các công ty bán hàng qua mạng phân phối những nhóm hàng hóa khác. Ông Nguyễn Đức Thế, Tổng Giám đốc Netco, cho biết, bước đầu tiên, ông sẽ tập trung vào 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM, sau đó sẽ mở rộng hoạt động đến các tỉnh thành khác.

Ông Thế cho biết, sở dĩ Netco chọn chiến lược thương mại điện tử vì ông nhận thấy các doanh nghiệp bán hàng qua mạng phần lớn gặp khó khăn trong khâu vận chuyển hàng hóa và thu tiền. Vì thế, khi sử dụng dịch vụ của Netco, công ty bán hàng qua mạng chỉ cần cung cấp thông tin về hàng hóa và khách hàng, Netco sẽ thực hiện khâu đóng gói, chuyển phát đến 50 tỉnh thành trong cả nước và thu tiền. Dù chưa thể khẳng định gì về hiệu quả mà thị trường này mang lại, nhưng rõ ràng thương mại điện tử vẫn được xem là lĩnh vực tiềm năng trong tương lai.

Công ty HNC (thành lập năm 2004, là một trong những công ty chuyển phát nhanh tư nhân ra đời sớm nhất tại Việt Nam) lại khuấy động thị trường với chiến thuật giá cước, mở ra một hình thức cạnh tranh mới cho doanh nghiệp nội địa ở lĩnh vực này. Năm 2007, HNC tung ra chương trình khuyến mãi “mạng lớn, khuyến mãi nội mạng”, với mức khuyến mại lên tới 40% đối với các bưu phẩm phát nhanh dưới 1 kg trên toàn quốc trong vòng 1 tháng cho khách hàng mới. Đây cũng là công ty đầu tiên đưa ra khái niệm “khuyến mại nội mạng” trong lĩnh vực chuyển phát nhanh (tương tự như dịch vụ thông tin di động). Ông Nguyễn Trần Phúc, Tổng Giám đốc HNC cho biết: “Mục tiêu của chương trình khuyến mại nội mạng này là tạo ra một cú huých nhỏ trên thị trường”.

Dù là “cú huých nhỏ”, mang tính thử nghiệm nhưng kiểu khuấy động thị trường này được dự báo có thể sẽ diễn ra mạnh trong thời gian tới và là chiến lược quan trọng của các doanh nghiệp chiếu dưới.

Lấn sân quốc tế

Trong khi cạnh tranh trên thị trường nội địa sắp đến hồi gay cấn thì các doanh nghiệp chuyển phát nhanh có tiềm lực trong nước cũng đang dò dẫm những bước đầu lấn ra thị trường quốc tế.

Với tiếng tăm của Công ty Cổ phần Chuyển phát nhanh Bưu điện (VNPost Express), các “ông lớn” quốc tế khi đến Việt Nam thường tìm đến doanh nghiệp này đặt vấn đề hợp tác. Hiện tại, VNPost Express đang làm đại lý phát hành cho gần 20 đối tác lớn như FedEx, UPS, Cargo (Mỹ). Khả năng hợp tác để khai thác thị trường nội địa và quốc tế đối với VNPost Express cũng như các doanh nghiệp bưu điện là rất lớn. Theo đại diện doanh nghiệp này, thời gian tới, VNPost Express vẫn xem hợp tác quốc tế là chiến lược trọng điểm. Vị đại diện này cho biết, sắp tới họ sẽ thiết lập hệ thống dịch vụ bán hàng qua mạng với Bưu chính Hồng Kông, đồng thời mở thêm dịch vụ kho vận tại các thị trường tiềm năng như Trung Quốc, Nhật, Hồng Kông và Mỹ.

Những tín hiệu hợp tác quốc tế cũng đã bắt đầu lan đến các doanh nghiệp “chiếu dưới”. Ông Hoàng Quốc Anh, Phó Giám đốc Bưu chính Viettel, cho biết, một số doanh nghiệp chuyển phát nhỏ của châu Á đã tìm tới Viettel để bàn việc hợp tác kinh doanh. Ông Phạm Đình Lợi, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Tín Thành, cũng thông báo bắt đầu hợp tác với một số đối tác nước ngoài trong dịch vụ kho vận. Ông Thế, Tổng Giám đốc Netco, cũng tiết lộ kế hoạch mở rộng hợp tác đầu tư với các đối tác ngoại.

Nói đến khai thác thị trường quốc tế, có câu hỏi được đặt ra: Đâu là những thị trường tiềm năng để doanh nghiệp Việt Nam hợp tác và khai thác? Câu chuyện của Công ty 365 Express cho thấy 3 thị trường Trung Quốc, Đài Loan và Campuchia có thể là câu trả lời.

365 Express bắt đầu hoạt động từ năm 2006. Để chuẩn bị đón đầu giai đoạn sau 2010, ông Đinh Vĩnh Cường, Giám đốc Công ty, cho biết, ngoài việc mở thêm các chi nhánh mới tại Vĩnh Phúc, Vinh, Bắc Ninh, ông cũng vừa bắt tay với một đối tác Đài Loan.

Ông Cường lý giải, năm 2008, Đài Loan là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, đặc biệt là sự có mặt của 2 tập đoàn lớn của Đài Loan là Formosa và Foxconn. Đó cũng là lý do 365 Express quyết định liên kết với một công ty chuyển phát nhanh của Đài Loan (365 Express chưa muốn công bố tên đối tác này), để cùng triển khai các dịch vụ và bắt đầu ứng dụng hệ thống định vị bưu gửi, giúp theo dõi hành trình thực của hàng hóa.

Chiến lược hợp tác này, theo ông Cường, xuất phát từ việc phân tích điểm yếu của hoạt động chuyển phát nhanh hiện nay tại Việt Nam so với thế giới. Ở nước ngoài, khi chuyển hàng đến người nhận, nhân viên giao hàng sẽ mang theo máy điện thoại chụp ảnh để chụp lại chữ ký, tên người nhận, giờ nhận từ biên nhận. Trong vòng 3 phút, các hình ảnh này sẽ được gửi lên hệ thống mạng máy chủ của công ty chuyển phát và khách hàng (người gửi) có thể định vị bưu gửi ngay khi họ đăng nhập vào hệ thống của công ty (bằng cách nhập mã số trên bưu gửi). Ở Việt Nam, hệ thống này chưa được áp dụng. Như vậy, việc liên kết với đối tác Đài Loan giúp ông Cường đạt được 2 mục tiêu là vừa mở rộng thị trường Đài Loan, vừa nâng cao chất lượng dịch vụ tại thị trường trong nước.

Ngoài ra, ông Cường cũng đang đặt vấn đề hợp tác với tập đoàn chuyển phát nhanh của Trung Quốc (không muốn nêu tên), hình thành một tam giác vận chuyển hàng hóa giữa Việt Nam, Đài Loan và Trung Quốc.

Tuy nhiên, việc hợp tác với đối tác Trung Quốc không hề đơn giản. Ông Cường cho biết, Sh. Express là tập đoàn lớn với hơn 3.300 văn phòng, hơn 50.000 nhân viên. Có lần, đại diện Sh. Express đã hỏi ông Cường, nếu trong 1 ngày mỗi văn phòng của họ cần gửi 1 kiện hàng đến Việt Nam (tương đương 3.300 kiện hàng) thì 365 Express sẽ giải quyết như thế nào. Câu hỏi đó không chỉ là bài toán khó của riêng ông Cường mà còn của rất nhiều doanh nghiệp chuyển phát nhanh trong nước khác đang hợp tác hoặc có dự định hợp tác với nước ngoài, đặc biệt là với những đối tác lớn.

Ông Cường còn tiết lộ, về dài hạn, 365 Express sẽ mở rộng đến thị trường Campuchia. Vì theo thống kê, hiện có 120 doanh nghiệp Việt Nam đang giao thương với thị trường Campuchia và trong năm 2008, kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Campuchia đạt 1,7 tỉ USD, tăng khoảng 400 triệu USD so với năm 2007. Điều đặc biệt hơn là từ năm 2008 đến nay, theo quan sát của ông Cường, các khách hàng Đài Loan của 365 Express đã bắt đầu có nhu cầu vận chuyển hàng hóa đến Campuchia. Đây cũng sẽ là lợi thế của Công ty nếu mở văn phòng đại diện tại Campuchia.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply

Powered by WordPress
Hà Nội: 93 Cầu Giấy, Quận Cầu Giấy TP.HCM: 1 Lam Sơn, Phường 2, Quận Tân Bình Đà Nẵng: 151 Thái Thị Bôi, Quận Thanh Khê